'Het delen van kennis via het web is de motor van economische groei'

20 april 2009 maandag

Ben Verwaayen

SECTION: FD EXTRA ICT; Blz. 8

LENGTH: 1762 woorden

'Het delen van kennis via het web is de motor van economische groei'
Rob de Lange
Internet zal de wereld veel meer veranderen dan we nu al denken.
'Informatie is de bron van verandering en miljoe-nen hebben de geur van
welvaart ontdekt. Delen is niet meer een ethische kwestie, maar een
economische.' Een gesprek met Ben Verwaayen, topman vanAlcatel-Lucent.
Ben Verwaayen, een van 's Neerlands bekendste exportproducten, verruilde
een halfjaar geleden Londen voor Parijs om de noodlijdende Telecomreus
Alcatel-Lucent - actief in 130 landen met ruim 80.000 werknemers - uit
het slop te trekken. Net zoals hij dat de afgelopen jaren in Londen bij
het Britse BT heeft gedaan. Het leverde hem in de City bijnamen op als
'Big Ben' en 'the great communicator'. Volgens eigen zeggen ligt hij op
schema. In 2010 moet er weer winst worden gemaakt en in 2011 moet
Alcatel-Lucent 'weer een normaal bedrijf zijn'. Van cultuurverschillen
tussen Amerikanen en Fransen heeft hij geen last. 'Ze hebben meer met
elkaar gemeen dan ze zelf leuk vinden om te horen.' En de kritiek dat
hij te weinig oog heeft voor het terugdringen van de kosten werpt hij
verre van zich. 'Ik heb hard ingegre-pen, maar op een andere manier dan
de hakbijl hanteren. Ik ben meer voor slim dan voor hard. Een bedrijf
wordt ge-dragen door zijn mensen. Zij vormen de ziel van een
organisatie. Het zijn niet alleen de cijfers die bepalen of je
suc-cesvol bent.'
Verwaayen staat bekend om zijn geloof in vernieuwing en het toepassen
van nieuwe technologieÎn om die vernieuwing aan te jagen. Zijn mailadres
is bij duizenden bekend en iedereen krijgt binnen 24 uur antwoord. Hoe
doet hij dat?
Verwaayen: 'Ik heb twee BlackBerry's. De ene is voor mij belangrijk om
de zakelijke berichten snel af te handelen en voor mijn privÈmail, de
andere is uitsluitend om met het personeel te communiceren. Er is een
aparte website, Ask-Ben, en daarop kunnen ze over alle onderwerpen
rechtstreeks met mij in debat gaan, vragen stellen of hun ongenoegen
uiten. Ik geef iedere dag antwoord, tot nu toe al zo'n tienduizend keer.
Een BlackBerry vind ik een onding om mee te bellen, dus daar heb ik mijn
mobiel voor. Ik ben toch ook een gewoontedier en heb geen enkele
behoefte om bijvoor-beeld een iPhone aan te schaffen. Met mijn
BlackBerry kan ik alles wat ik wil doen.'
Nog geen aandrang om te twitteren?
'Nee, ik ben eigenlijk al weer ouderwets: geen getwitter en ik zit niet
op Facebook, maar ik vind het een geweldige ontwikkeling: wiki's,
twitters, het gaat allemaal over iets met elkaar delen. Bekijk je het in
een groter verband dan kun je zeggen dat we toegroeien naar een wereld
waarin delen van kennis de essentie van de groei van de economie zal
be-tekenen. Op welke wijze je deelt maakt me niet uit, via het toevoegen
van kennis, het geven van opinies of het opdoen van ervaringen. De crux
is dat je in een vroegtijdig stadium elkaar op de hoogte stelt van je
bezigheden, waardoor je sneller tot resultaten komt. Vroeger was het zo:
tadaa!, doek eraf en daar stond het nieuwe model. En als je dan zei: ik
had wel om een nieuw model gevraagd, maar niet zoiets lelijks, dan moest
er een nieuw worden ontworpen. Zo gaat dat niet meer. Je bent
tegenwoordig veel meer interactief, luistert naar je klanten, al aan de
tekentafel haal je de klanten erbij. Ervoor zorgen dat iedereen over je
schouder meekijkt, zodat je snel kunt bijsturen.'
Leidt die manier van werken ook tot betere producten?
'Het leidt ertoe dat de hoeveelheid producten die mensen niet willen
hebben aanzienlijk wordt teruggebracht, maar of ze beter zijn, moet nog
blijken. We zijn er pas veel te kort mee bezig.'
Welke rol speelt internet daarbij?
'Een essentiÎle. Door internet hebben miljoenen mensen in de wereld de
geur van welvaart ervaren en ze laten het zich niet meer afpakken.'
'Informatie is uiteindelijk de bron van verandering. Een boer in Afrika
die je een mobiele telefoon geeft, krijgt een heel andere
onderhandelingspositie. Die ontwikkeling is niet terug te draaien.
Diegenen die zeggen dat globalisering zal worden afgeremd onder druk van
de crisis bedoelen waarschijnlijk: wij willen blijven consumeren en
armere landen moeten vooral blijven produceren. Geen sprake van! Het
delen is niet meer een ethische kwestie, maar een econo-mische. Jonge,
ambitieuze mensen overal ter wereld zullen hun kennis gaan delen om op
die manier hun hersenen te gelde maken. Talent heeft geen paspoort. Het
betekent ongetwijfeld dat opkomende landen meer welvaart zullen krijgen
en die van ons wordt afgevlakt. Er is geen alternatief. Internet is niet
meer weg te denken. Op het World Economic Fo-rum in Davos werd een
onderzoek gepresenteerd: het eerste wat de mensen bereid zijn op te
geven is hun nieuwe bank-stel, het laatste is toegang tot internet. Vijf
jaar geleden stond internet niet eens op de lijst.'
Hoe zal het technisch in zijn werk gaan?
'Het netwerk maakt plaats voor het web. Het netwerk is ontwikkeld om
hallo tegen je moeder te zeggen, een fax te versturen, als iemand nog
weet wat dat is, of een e-mail te versturen. De huidige generatie
gebruikt e-mail nog om met hun ouders of grootouders te communiceren,
maar daarnaast heb je de webtools gekregen. Dat is een totaal andere
er-varing, een andere manier van communiceren. Het is veel meer beeld
dan woord. Kijk naar de explosie op YouTube, dat is de expressie van
mensen in beeld, niet in woord. Het betekent tegelijkertijd dat de
consument het tempo van de vernieuwingen gaat bepalen, niet de
professionele markt. Heel anders dan in het begin. Iedereen kan zich nog
herin-neren hoe je naar kantoor ging en je ogen uitkeek wat er allemaal
stond, terwijl je thuis een zwarte telefoon in de gang had hangen.
Tegenwoordig is het andersom. Die ontwikkeling heeft grote gevolgen voor
de verdienmodellen van onze sector. Het volume zit in de
consumentenmarkt. We groeien toe naar een situatie waar de klantervaring
centraal staat. Of je nu thuis bent, op reis of op je werk, je wilt
altijd dezelfde mogelijkheden tot je beschikking hebben. Het betekent
dat de vierde generatie mobiel, LTE, de opvolger van UMTS, dezelfde
capaciteit aan je mobieltje moet geven als glas-vezel aan je pc. Dit
doel is de belangrijkste motor achter de investeringen in onze sector.'
Terwijl die investeringen nu juist onder druk staan.
'Niet als het gaat om nieuwe diensten en toepassingen. Wij hebben net de
eerste grote order in de wereld afgesloten voor LTE met een bedrijf in
de VS. We gaan datavermogen aan de klanten thuis geven met hetzelfde
vermogen dat ze thuis op hun pc hebben. Die investeringen zullen
wereldwijd doorrollen, want het gevecht om de klant is ook in tijden van
crisis natuurlijk essentieel, zelfs belangrijker. Deze crisis is ook
leuk. Het dwingt je om het kompas anders te rich-ten en nieuwe dingen te
bedenken. Als je bakker bent, is kostenbesparing niet zo'n gekke
gedachte, maar in onze branche zul je met iets nieuws moeten komen. Het
is illusoir te denken dat we na de crisis de zaak weer kunnen oppak-ken.'
Welke strategie raadt u telecombedrijven aan?
Telecombedrijven hebben vaak de boot gemist. De mobiele telefoon is
ontwikkeld om te bellen, niet om te sms'en en dat is nu juist wat we
steeds meer gaan doen. De baas van China Mobile vertelde me vorige maand
dat er tijdens het Chinese nieuwjaar in een paar uur tijd 9,6 miljard
sms'jes zijn verstuurd. En dan moet je bedenken dat ze geen Chinees
toetsenbord hebben. Dus ze hebben ook nog eens een taal ontwikkeld die
anders is dan de officiÎle schrijftaal. Zowel in innovatieve als
culturele zin is dit een adembenemend gegeven.'
'Te lang hebben we in de telecombranche gedacht: mensen gaan data
gebruiken, maar ach, daar doen we niet moeilijk over, we geven het
gewoon gratis weg. De klant betaalt een maandelijks bedrag voor spraak,
niet voor data, maar vandaag de dag zijn er meer e-mailberichten dan
telefoonberichten. Meer data dan spraak. De telecombedrijven krijgen een
waanzinnige hoeveelheid verkeer extra op hun netwerk gekieperd waar geen
businessmodel voor is. Ze moeten capaciteit bijbouwen zonder dat de
klant extra hoeft te betalen. In het huidige model zijn ze niet meer dan
een doorgeefluik waar geen extra inkomsten tegenover staan en dat is een
groot probleem.'
'In mijn ogen zal Skype de norm worden, in technische zin dan. Skype
maakt slim gebruik van internet, waarbij nullen en eentjes rondrennen op
een glasvezelnetwerk en pas aan de rand van het netwerk bepalen die
nulletjes en eent-jes of ze spraak, data of video zijn.'
Leidt het niet tot mindere kwaliteit: trage verbindingen en filmpjes die
steeds haperen?
'Volstrekte onzin, dit lijkt op: vroeger was alles beter. Digitale
kwaliteit is aantoonbaar beter dan analoge kwaliteit en bovendien
makkelijker te herstellen.'
Hoe kwetsbaar worden we voor cybercrime?
'Hier zie ik een zeer zorgelijke ontwikkeling. Er is geen overheid en
geen wetgever op het web. Ontegenzeggelijk zal er over enige tijd een
heel grote frictie komen tussen wat de wetgever in verschillende landen
daarover heeft op-geschreven en de virtuele werkelijkheid. Twee keer
klikken en je bevindt je in een wereld waar god noch gebod heerst en
voor je het weet is je identiteit gejat zonder dat je ergens je recht
kunt halen. Zo zijn er talloze reÎle bedreigingen. Het web is het meest
gebruikte deel van de moderne communicatie, maar totaal ongecontroleerd,
er is geen kwaliteitseis en het is vrij voor iedereen die kwaad wil.
Hier liggen grote uitdagingen voor de telecombranche. Onvermijdelijk
zullen we moeten komen tot een beter waarborgsysteem op het web.
Privacy, veiligheid en kwaliteit zijn vertrouwensdiensten die door de
netwerkprovider moeten worden gegarandeerd. We zullen op maat gesneden
diensten ontwikkelen, waar je uit-eraard een paar centjes extra voor
moet betalen, maar die voorkomen dat je gegevens worden gejat.'
Curriculum vitae
Curriculum vitae
Ben Verwaayen (57) is geboren in
Driebergen.Na een studie rechten aan de Universiteit Utrecht werkt hij
voor het toenmalige telefoonbedrijf PTT en vertrekt daarna naar het
Amerikaanse Lucent. In 2002 wordt hij gevraagd het zieltogende British
Telecom te leiden.
In 2006 schreef hij het verkiezings-
programma voor de VVD.
Voor zijn verdiensten kreeg Verwaayen diverse onderscheidingen. In 2006
is hij benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Uit handen van de
Franse regering ontving hij in 2006 de 'Chevalier de la LÈgion
d'Honneur' voor zijn bijdrage aan de internationale communicatiesector
en koningin Elisabeth benoemde hem in 2007 tot 'Honorary Knight
Commander of the Order of the British Empire' en Verwaayen mag zich
sindsdien Sir noemen.

LOAD-DATE: April 19, 2009

LANGUAGE: DUTCH; NEDERLANDS

PUBLICATION-TYPE: Krant

JOURNAL-CODE: HFD

Copyright 2009 Het Financieele Dagblad B.V.
All Rights Reserved